Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny z 2024 roku, oficjalnie ubiega się o polski paszport. W poniedziałek 9 marca 2026 roku w Warszawie amerykański naukowiec spotkał się w tej sprawie z premierem Donaldem Tuskiem. Dla biologa molekularnego to nie tylko formalność, ale przede wszystkim powrót do korzeni i chęć wsparcia rozwoju nauki w naszym kraju.
Światowej sławy noblista u premiera. Ambros chce być Polakiem
W poniedziałek w Warszawie doszło do spotkania Victora Ambrosa z premierem Donaldem Tuskiem. Głównym tematem rozmów był fakt, że amerykański naukowiec oficjalnie wystąpił o potwierdzenie polskiego obywatelstwa. Laureat Nagrody Nobla 2024 na co dzień jest związany zawodowo z University of Massachusetts Medical School.
W Polsce noblista ubiega się o paszport, aby zadeklarować chęć wsparcia rozwoju nauki nad Wisłą i wzmocnić jej pozycję na arenie międzynarodowej. Jego wizyta w stolicy obejmowała również wygłoszenie wykładu w Pałacu Staszica, co potwierdza, że jego zaangażowanie wykracza poza kurtuazyjne gesty.
x.com/premierrp.jpg
CZYTAJ TAKŻE: Trump chce Grenlandii, bo... nie dostał Nobla. Wypłynął kuriozalny list: "Nie muszę już myśleć o pokoju"
Poruszająca historia ojca. "Polska była dla mnie jak złudzenie"
Za decyzją badacza kryje się historia jego rodziny. Ojciec naukowca w czasie II wojny światowej został deportowany do III Rzeszy jako robotnik przymusowy. Przyszły biolog urodził się już w Stanach Zjednoczonych, w jego domu rodzinnym nie mówiło się po polsku.
Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec — to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać o realiach tamtych czasów: były to lata 50. XX wieku i nie wszyscy dziś zdają sobie sprawę, że w Stanach Zjednoczonych wielu imigrantów nie przekazywało swojego języka dzieciom, zwłaszcza gdy żyli w izolacji
Podobnych doświadczeń w USA było więcej. Rodzice żony naukowca pochodzili z Chin, a ona sama urodziła się w Kansas, będąc jedyną taką rodziną w promieniu setek kilometrów, przez co nie przekazano jej ojczystego języka. Zbliżony los spotkał ojca noblisty, który po ślubie zamieszkał w stanie Vermont i jako jedyny Polak w okolicy uznał, że nie powinien uczyć dzieci swojego języka. Przez lata obraz ojczyzny przodków był dla Ambrosa odległy.
Kiedy dorastałem, pamiętam rozmowy — mój ojciec mówił o Polsce jako o kraju, którego granice wciąż przesuwały się na mapie. To sprawiało, że w mojej głowie rodziło się poczucie, iż Polska jest czymś niemal nierealnym, jakby złudzeniem
Dziś, mając na koncie największe naukowe laury, wystąpienie o obywatelstwo to dla niego sprawa bardzo osobista.
Dla mnie byłby to sposób na uhonorowanie mojego ojca, mojej ciotki, ich rodziców, a także wszystkich tych ludzi, którzy walczyli i przetrwali, żebym mógł dziś istnieć. W ten sposób chciałbym oddać im hołd
Wiki Commons
MikroRNA, czyli przełom w medycynie. Jak Ambros pomoże Polsce?
Victor Ambros oraz Gary Ruvkun otrzymali Nagrodę Nobla za odkrycie mikroRNA. Naukowcy opisali rolę tego mechanizmu w ekspresji genów, czyli w dużym uproszczeniu ustalili, co dokładnie włącza i wyłącza nasze geny. To odkrycie stanowi fundament współczesnej biologii molekularnej i ma bezpośrednie zastosowanie w diagnozowaniu oraz skutecznym leczeniu wielu nowotworów.
Związki profesora z Polską mają już wymiar instytucjonalny. W lutym 2025 roku objął on funkcję przewodniczącego Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych IMol PAN. Swoje wsparcie traktuje jako ważną misję.
Dlatego właśnie tak bardzo poruszyła mnie możliwość, że być może dzięki Nagrodzie Nobla mógłbym wnieść jakiś wkład w rozwój polskiej nauki i pozycję Polski w świecie (...). Traktuję to jako szansę, by dołożyć choćby niewielką cegiełkę, jeśli tylko będę mógł
Obserwując najnowszą historię, biolog nie ukrywa rosnącego podziwu dla kraju swoich przodków.
Dopiero później, zwłaszcza w ostatnich latach, coraz wyraźniej dostrzegałem, jak niezwykle odporny okazał się naród polski, jak potrafił przetrwać napór historii i sił, które chciały go unicestwić. Dziś jest silniejszy niż kiedykolwiek